Źródło: www.moya.toya.net.pl.jpg
W dzisiejszym ABC Łodzi zgłębimy historię ulicy Narutowicza. Dowiemy się, dlaczego do 1924 roku nosiła nazwę Dzielna, a także dlaczego określana jest najbardziej medialną ulicą naszego miasta.
Na planach pojawiła się już przed 1830 rokiem i biegła na odcinku od ulicy Zachodniej do ulicy Widzewskiej (obecnie ul. Kilińskiego). Po 1872 roku przedłużono ją na wschód. Jej pierwotna nazwa, czyli ul. Dzielna, pochodzi od „dzielenia”, ponieważ dzieliła utworzone w 1823 roku Nowe Miasto, wraz z jego centralnym miejscem Nowym Rynkiem (obecnie plac Wolności) od wytyczonej później „osady dla Prządków” – Łódka. Po śmierci pierwszego prezydenta odrodzonej Polski Gabriela Narutowicza ulicy Dzielnej nadano obecną nazwę.
Ze względu na umiejscowienie pierwszego regionalnego Oddziału Telewizji Polskiej i, co za tym idzie, potencjalnych możliwości kreacji za pomocą środków masowego przekazu, ulicę Narutowicza można określić mianem najbardziej medialnej ulicy Łodzi. Antenę nadawczą zainstalowano na najwyższym wówczas budynku w mieście, którym był oddany do użytku w 1951 roku wieżowiec Centrali Tekstylnej usytuowany u zbiegu ulic Narutowicza i Sienkiewicza. 22 lipca 1956 roku wyemitowany został inauguracyjny program. Wówczas tylko nieliczni łodzianie posiadali własne odbiorniki telewizyjne, pozostali mogli obejrzeć program w kilku zakładowych świetlicach oraz w dziesięciu punktach miasta, gdzie zainstalowano telewizory.
Szarość i monotonię codziennego życia mieszkańców dawnej Łodzi przerywały maskarady odbywające się w Sali Koncertowej przy ulicy Dzielnej 18. Było to miejsce zabaw przedstawicieli różnych stanów i profesji. Obok wytwornych pań z towarzystwa bawiły się bony i modystki, a nawet pokojówki. Twórcą pierwotnej Sali tańca, a później Sali Koncertowej był łódzki przedsiębiorca Ignacy Vogel. To właśnie dzięki niemu w głębi działki przy ulicy Dzielnej 18 w 1880 roku powstało miejsce do zabawy. Po dwóch latach użytkowania podjęto decyzję o przebudowie tego miejsca i powołania do życia Teatru Thalia. Powodzenie, jakim cieszył się Teatr Thalia, skłoniło Ignacego Vogla do wybudowania kolejnego obiektu – gmachu na koncerty muzyczne. Powstał on w styczniu 1887 roku tuż przy ulicy, na tej samej posesji. Charakterystycznym elementem plastycznym gmachu było wielkie arkadowe okno podzielone na mniejsze części. Od początku swego istnienia obiekt cieszył się ogromną popularnością – odbywały się tu koncerty, festyny, bale, imprezy dobroczynne, a nawet mecze bokserskie. W nim swoją wielką karierę rozpoczynał Artur Rubinstein. W 1921 roku miejsce to stało się siedzibą Łódzkiej Orkiestry Symfonicznej. Od tej pory budynek funkcjonował jako Filharmonia Łódzka. W 1987 roku ze względu na pogarszający się stan techniczny budynku podjęto decyzję o jego zamknięciu. Obecnie stoi tam gmach projektu Romualda Loegera z fasadą przyozdobioną „malarstwem na szkle”. Dawny Teatr Thalia dał początek kinu Reduta – jednemu z najważniejszych kin w Łodzi. W 1927 roku przeprowadzono remont obiektu, a nazwę zmieniono na Splendid. Obiekt uchodził za największe kino w Łodzi. Odbywały się tu wszystkie premiery, pokazywano największe i najbardziej reklamowane filmy tamtych czasów. Po wojnie zaczęło funkcjonować jako kino Bałtyk i tak jest do chwili obecnej.
Autor: Paweł Strzałka
Bibliografia: Kędzierski Dariusz, Ulice Łodzi, Dom Wydawniczy Księży Młyn 2009
