Dokładnie 1 lutego 2011 r. w Sądzie Rejonowym dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi przy ul. Kościuszki 107/109 zostało otwarte Biuro Obsługi Interesanta (zwane dalej BOI). W budynku wydzielona została również czytelnia akt.

źródło: ebos.pl

To coś nowego w funkcjonowaniu łódzkich sądów, bowiem, dotychczas, aby zapoznać się z aktami sprawy, interesanci kierowali się do poszczególnych wydziałów. W BOI można za to załatwić wszystko w jednym miejscu. Interesanci są przyjmowani w poniedziałki w godzinach 8:00-18:00, natomiast w pozostałe dni robocze między 8:00 a 15:00.

Do zadań BOI należy obsługa petentów, a także ułatwienie im dotarcia do niezbędnych informacji, takich jak np. sposoby wszczęcia postępowania, wysokość kosztów sądowych oraz sposoby ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych. Oprócz tego BOI zajmuje się udostępnianiem formularzy sądowych i wzorów pism sądowych w typowych sprawach rozpoznawanych przez poszczególne wydziały.

Integralną częścią Biura Obsługi Interesanta jest czytelnia akt, w której uprawnione osoby mogą przeglądać akta spraw sądowych. Akta do czytelni mogą być zamawiane przez osoby zainteresowane zarówno bezpośrednio na miejscu w BOI, jak również telefonicznie bądź drogą elektroniczną.

Szczegółowe informacje dotyczące BOI znajdują się na stronie internetowej sądu.

Autor: Szymon Drab

Udostępnij artykuł na Facebooku

Konstytucyjny, niezależny organ państwa, którego podstawowym zadaniem jest stanie na straży wolności, praw człowieka i obywatela. W ten sposób artykuł 208 ust. 1 Konstytucji RP definiuje instytucję Rzecznika Praw Obywatelskich.

Innymi słowy instytucję tę można określić mianem ombudsmana, która to nazwa używana jest na całym świecie dla określenia organów odpowiedzialnych za ochronę praw człowieka i obywatela. Zarówno nazwa, jak i koncepcja funkcjonowania urzędów ombudsmańskich, wywodzi się ze Szwecji, gdzie już w XVIII wieku powołano do życia urząd Wielkiego Królewskiego Ombudsmana. Jednak na świecie instytucja ombudsmana zyskała popularność dopiero po II wojnie światowej.

Rzecznik Praw Obywatelskich jako organ państwa został powołany w Polsce jeszcze przed ostatecznym upadkiem reżimu komunistycznego, bo w 1987 r. Początkowo jedyną podstawą działania RPO była obowiązująca do dzisiaj ustawa z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich. Znaczne wzmocnienie jego pozycji, a szczególnie uniezależnienie wśród organów państwa nastąpiło w 1991 r., gdy Rzecznik stał się jednym z organów wymienionych w przepisach rangi konstytucyjnej. Jednakże przełomowe znaczenie dla RPO miało uchwalenie Konstytucji RP z 1997 r. Konstytucja określiła podstawowe zasady funkcjonowania tego urzędu w rozdziale IX zatytułowanym Organy kontroli państwowej i ochrony prawa. Równocześnie Konstytucja w artykule 80. przyznaje każdemu prawo wystąpienia do RPO o pomoc w ochronie swoich wolności lub praw naruszonych przez organy władzy publicznej. Jego zadaniem jest czuwanie nad przestrzeganiem wolności i praw jednostki, a w przypadku stwierdzenia ich naruszenia, pomoc jednostce, której wolności i prawa zostały złamane.

Rzecznik wykonuje swoje zadania przy pomocy Zastępców Rzecznika oraz zaplecza personalno-administracyjnego skoncentrowanego w Biurze RPO. Ponadto, Rzecznika wspierają także trzej pełnomocnicy terenowi (adresy oraz numery kontaktowe poniżej). Lokalne przedstawicielstwa RPO zostały utworzone w celu przybliżenia instytucji ochrony praw człowieka, a także w celu ochrony tych praw.

Działalność RPO może zostać zainicjowana w dwojaki sposób:

A) Działalność na wniosek uprawnionego podmiotu

Jak wyżej wskazano, zgodnie z artykułem 80. Konstytucji każdy ma prawo wystąpienia (na zasadach określonych w ustawie) do Rzecznika Praw Obywatelskich z wnioskiem o pomoc w ochronie swoich wolności lub praw naruszonych przez organy władzy publicznej. Oznacza to, że o pomoc mogą się zwrócić nie tylko obywatele polscy, ale także cudzoziemcy, osoby prawne, organizacje obywateli, samorządu i inni. Z wnioskiem można zwrócić się zarówno we własnej sprawie, jak i w imieniu innych osób. RPO podejmie stosowne działania gdy stwierdzone zostanie naruszenie wolności i praw określonych w akcie normatywnym. Nie ma natomiast znaczenia w jakiej formie organy władzy publicznej naruszyły prawa i wolności człowieka i obywatela. Mogą to być zarówno działania jak i zaniechania działania. Podobnie nie ma znaczenia forma działalności władczej — stanowienie, stosowanie prawa czy bezprawne działania faktyczne.

Co istotne, wniosek do RPO jest wolny od opłat. Jego wniesienie nie wymaga również zachowania szczególnej formy. Oznacza to, że wniosek może zostać złożony w formie pisemnej, ustnej bądź elektronicznej. Nie musi być on składany na żadnym formularzu. Tym samym obywatele mają możliwość zgłoszenia naruszenia praw i wolności pojawiając się osobiście w Biurze Rzecznika w Warszawie lub biurach terenowych bądź złożyć wniosek listownie, telefonicznie, za pomocą faksu czy poczty elektronicznej. Specjalnie przygotowane formularze elektroniczne, ułatwiające złożenie wniosku, dostępne są na stronie internetowej Rzecznika Praw Obywatelskich (www.rpo.gov.pl).

Składając wniosek, trzeba podać imię, nazwisko i adres, pod który należy kierować korespondencję, dokładnie wskazać czego dotyczy sprawa oraz podać w sposób zwięzły i jasny argumenty wskazujące naruszenie wolności lub prawa. Po zapoznaniu się z wnioskiem RPO może podjąć sprawę, wskazać wnioskodawcy przysługujące mu środki lub możliwości działania, przekazać sprawę organowi właściwemu bądź w ogóle nie podjąć sprawy. W każdym jednak przypadku ma obowiązek poinformowania wnioskodawcy i osoby, której sprawa dotyczy, o sposobie rozpatrzenia wniosku.

B) Działalność Rzecznika z własnej inicjatywy.

RPO może również podejmować czynności z własnej inicjatywy. Czynności te są wykonywane poprzez zbadanie, czy na skutek działania lub zaniechania organów, organizacji lub instytucji, obowiązanych do przestrzegania i realizacji wolności, prawa człowieka i obywatela, nie nastąpiło naruszenie prawa, a także zasad współżycia społecznego i sprawiedliwości społecznej. Podmiot, do którego Rzecznik skierował wystąpienie, ma obowiązek do udzielenia niezwłocznej, jednak nie późnej niż w terminie 30 dni odpowiedzi o podjętych działaniach i zajętym stanowisku.

Ponadto, RPO ma możliwość wpływania na kształt obowiązujących przepisów prawnych poprzez korzystanie z prawa interpretacji legislacyjnej, polegającej na kierowaniu do właściwych organów wniosków o wydanie, zmianę lub uchylenie przepisów. Również szczególnym uprawnieniem RPO jest występowanie do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o uznanie ustawy za niezgodną z Konstytucją.

Podsumowując, szeroki zakres zadań Rzecznika oraz łatwość skorzystania z dostępu do urzędu spowodowały, iż z każdym kolejnym rokiem następuje wzrost zainteresowania jego działalnością ze strony obywateli, co przede wszystkim widać po systematycznym wzroście liczby napływających wniosków.

Dane kontaktowe z biurem RPO oraz oddziałami terenowymi:

Rzecznik Praw Obywatelskich

Aleja Solidarności 77, 00–090 Warszawa

Tel. (+ 48) 22 551 77 00

www.rpo.gov.pl

Pełnomocnik terenowy w Gdańsku

(dla woj. zachodniopomorskiego, pomorskiego, warmińsko-mazurskiego)

Ul. Chmielna 54/57, 80–748 Gdańsk

Tel. (+48) 587 64 73 02

Pełnomocnik Terenowy w Katowicach

(dla woj. śląskiego małopolskiego, świętokrzyskiego)

Ul. Jagiellońska 25, 40–032 Katowice

Tel. (+ 48) 327 28 68 00

Pełnomocnik Terenowy we Wrocławiu

(dla woj. dolnośląskiego, lubuskiego, opolskiego)

Ul. Wierzbowa 5, 50–056 Wrocław

Tel. (+48) 713 46 91 15

Autor: Szymon Drab

Korekta: Magdalena Wójcik

Udostępnij artykuł na Facebooku

Bibliografia:

1. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z dnia 16 lipca 1997 r.).
2. Ustawa o Rzeczniku Praw Obywatelskich z dnia 15 lipca 1987 r. (Dz.U. Nr 21, poz. 123 z późniejszymi zmianami).
3. www.rpo.gov.pl
4. [Red.] J. Kochanowski, CodziennikPrawny.pl. Wszystko, co każdy o prawie wiedzieć powinien, C.H. Beck, Warszawa 2009.

Ignorantia iuris nocet — nieznajomość prawa szkodzi. Ta łacińska maksyma wywodzi się już z prawa rzymskiego i pomimo znacznego upływu czasu, zasada ta nie straciła na aktualności, nadal wywierając istotny wpływ na kształt obowiązującego porządku prawnego. Zgodnie z nią nikt nie może usprawiedliwiać zachowania niezgodnego z prawem, powołując się na nieznajomość prawa.

Interpretacja powyższego zdaje się nie budzić wątpliwości. Po głębszej refleksji może jednak pojawić się pytanie, jak należy prawidłowo zachować się w sytuacji, gdy nasze prawa nie są przestrzegane, gdy doznają swoistego uszczerbku na skutek działania innych osób. Jak prawidłowo korzystać z przysługujących praw, jak je realizować, gdzie szukać właściwych regulacji prawnych, jak interpretować poszczególne przepisy i instytucje prawne. Katalog tych pytań wciąż pozostaje otwarty.

Przeciętny człowiek w pojedynkę często nie jest w stanie samodzielnie udzielić odpowiedzi na te pytania, zaś odwoływanie się do pomocy profesjonalnego prawnika zazwyczaj związane jest z koniecznością poniesienia dodatkowych wydatków, wobec czego skutecznie zniechęca ewentualnych zainteresowanych do sięgania po tego rodzaju wsparcie.

Mając na względzie powyższe, trzej studenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego: Jakub Ławicki, Łukasz Krakowski oraz Szymon Drab za cel postawili sobie przybliżenie znajomości prawa i związanych z nim instytucji.

Do kogo, gdzie i w jakich sytuacjach się zwrócić, a przede wszystkim, jak interpretować obowiązujące prawo i związane z nim instytucje — na te i wiele innych pytań już wkrótce znajdziecie Państwo odpowiedź na łamach Eldezet.pl w dziale „Bliżej prawa”.

Zapraszamy!

Udostępnij artykuł na Facebooku